Ödül Nedir?

“Sizce ödül nedir?” diye bir soru sorsam eminim ki çeşit çeşit, kişinin ilgi ve zevkini yansıtan birbirinden farklı ve özel cevaplar alırım. Örneğin benim için en güzel ödül/hediye kitapken, senin için bir üst model cep telefonu, onun için şık bir çanta, öteki için lüks bir otomobil veya diğeri için yüksek işlevli bir bilgisayar olabilir.

Peki “Bir çocuk için ödül nedir?” diye sorsam ne cevap verirdiniz… Aa durun canım siz yorulmayın onu da ben söyleyeyim. “Çikolata, şeker, telefonla oynama, yeni bilgisayar oyunu, vs. vs. vs….” Peki bunlar gerçekten ödül mü? Çok değil sadece birkaç dakika düşünmenizi rica ediyorum. Zira vakit nimeti oldukça kıymetli o yüzden fazla vaktinizi almak istemem.

Eğer düşündüyseniz devam edelim.

Çikolata ve türevleri veya bilgisayar/tablet oyunu, telefon vs bunlar çocuk için bir ödül değildir aslında. Çocuk sevgi ve ilgi görmek ister. Yaptığı bir resim için “aferin sana, çok beğendim” demenizi bekler mesela. Sadece resme bakıp “hımm resmin bitti mi tamam şimdi bilgisayarda oynayabilirsin.” demeniz onun için bir anlam ifade etmez. Özgüvenini desteklemez, gelişimine olumlu bir katkı sağlamaz. Böyle yaparak anlık bir zevk için izin vermiş oldunuz, bilgisayar onun için eğlence kaynağı çünkü… Çikolata örneği de fazladır; “ödevini bitir çikolata verecem.” “Sessiz olursan çikolata alacam.” cümleleri tanıdık geldi sanırım. Çikolata ve çikolataya benzer olarak katkı maddesi içeren, glikoz oranı yüksek yiyecekleri çocuğa verdiğinizde ekstra enerji takviyesi yaptığınızı da hatırlayarak verin çünkü çocuk çok hareketli olup durmak/oturmak bilmediğinde sinirlenip kızmanıza sebep olan az evvel verdiğiniz çikolatadır aslında..

Soru sorma sırası sizde galiba ? “Onu yapma, bunu yapma, şunu verme, şunu alma… Peki ne yapalım?” dediğinizi duyar gibiyim. Öncelikle şunu belirtmek istiyorum “ödül=maddiyat” demek değildir. Yani pahalı hediyeler alarak çocuğunuza “mutluluk=para” düşüncesini aşılamayın. Bir şeylerin karşılığı illa elle tutulur bir şey olmak zorunda da değildir bunu da unutmayın. Yani bir ödev veya resim için illa çikolata ya da bilgisayar oyunu sözü vermeyin; “aferin, çok güzel yaptın, harika olmuş, tebrik ederim…” gibi kelimelerin geçtiği cümleler kurun bu çocuğun motivasyonunu arttıracak, özgüveninin gelişmesine katkı sağlayacaktır. Bir ödül vermek istiyorsanız; beraber parka gidebilir veya yürüyüş yapabilirsiniz. Birlikte çocuğunuzun sevdiği bir oyunu oynayabilirsiniz. Yaptığı resim, anlattığı hikaye hakkında uzun uzun sohbet edebilirsiniz; bu ona zaman ayırıp onun yetenek ve düşüncelerine önem verdiğiniz dolayısıyla kendisini önemsediğiniz anlamına gelip çocuğunuzun mutlu olmasını sağlayacaktır. Sizin içten bir gülümsemeniz, sarılmanız ve onu sevdiğinizi söylemeniz en büyük ödüldür mesela ?

Peki hiç mi çikolata yemesin bu çocuk? Hiç mi bilgisayarla uğraşmasın? Yesin tabi ki ama sık sık değil belli zamanlarda yesin. Haftada bir olur, ayda iki olur bu size kalmış bir şey zamanı ve miktarı siz belirleyin. Bilgisayar konusunda da dikkatli olmanız çok çok önemlidir çünkü bilgisayar oyunları çocukların yaş gruplarına uygun olmadığında psikolojik sorunlara neden olabilmekte dolayısıyla gelişimi olumsuz etkilemektedir. Ben ailelerin çocuklarına sanal oyunlar oynatmasını uygun bulmuyorum ve önermiyorum. Ama illaki oynamasına izin verecekseniz sizin denetiminizde oynasın. Eğer çocuk bilgisayarla oynayacaksa bunun mutlaka önceden sizin tarafınızdan belirlenmiş bir süresi olmalıdır. Oynayacağı oyunun da sizin ne olduğunu ve içeriğini bildiğiniz bir oyun olması gerekmektedir. Sanal ortamlar çocuklar açısından riskli ortamlardır. Tedbiri elden bırakmayın…

Son olarak şunu eklemek istiyorum; eğer bir hanımefendi veya beyefendi yetiştirmek istiyorsanız öncelikle sizin bir hanımefendi ve beyefendi olarak örnek/model olmanız gerekir. Çünkü çocuklar ayna gibidir, sizden gördüğünü yansıtır…