Kurbandaki Efdallik Ve Halk Dilinde “Hayvanda Kapak Atma” Deyimi

Bu yazıda bahsedilenler;

1. Kurbanın manası.

2. Kurbanın fazileti.

3. Kurbanın yaşını anlayabilmek için nelerin yapıldığı, bunun teknik olarak anlatımı.

4. Halk dilinde hayvanın kapak atma deyiminin ne olduğu.

5. Kurban alırken ellerin kenetlenip, sallanarak fiyat meselesinin çözümü.

6. Kurban ile ilgili çeşitli sözler ve yazının bitimi.

Kurban kelimesinin lügatte manası kendisi ile Allah’a yaklaşılan şey demektir. Bu manadan da anlaşıldığı gibi kurban; Rabb’e yaklaşımını, onun rızasını kazanımını sağlayan bir eylemdir. Ayrıca kurban emri hakikatte mal sahibinin kim olduğunu gösterir ki, bu günümüz insanlarının yanılgıya düşerek dünya için koşuşturup ahirete hiç gitmeyecekmiş gibi davranmalarına bir tepki ve farkındalık oluşturur. Hz ibrahim (a.s) ‘ın kurban edilme hikayesini biliriz. Burada anlatılıp dersi çıkartılmak istenilen ana fikrin de farkındasınızdır. Kurban Hz. İbrahim (a.s) ‘ın sünneti olduğu gibi Peygamber Efendimizin de sünnetidir. Resulullah (s.a.s) Medine’de 10 sene ikamet etmiş ve her sene kurban kesmiştir. Efendimizin şu sözü kurbandaki büyük fazilete işaret etmektedir: “ Kurbanın derisindeki her tüy sayısınca sizlere sevap vardır. Kanının her bir damlasına kadar size mükafat vardır. O sizin mizanınıza konacaktır. Müjdeler olsun. ( İbn-i Mace) “ ifade etmektedir.

Kurbanın yaşının geldiğini anlayabilmek için kurban edeceğiniz hayvanın iki burun deliğini birbirinden ayıran perdeyi sıkıca kavrayarak alt dudağını aşağıya doğru çekmeli. Bu halde dişler görünür hale gelir. Ağızda bütün süt dişleri aşınmaya başlamış ve ön kesiciler kısmen küçülmüş ise hayvan 1 yaşındadır. Eğer bu ön kesicilerin kökleri de meydana çıkmış ve sallanıyorsa hayvan 21 aylıktır. Daimîler tamamen büyümüş ise sığır 2 yaşındadır.

Bu öndeki daimîlerin büyüme durumu halk dilinde kapak atmak deyimiyle ifade edilmektedir. Kapak atmada hayvanın besinini kendi araması durumunda taş ve diğer sert şeylerden dolayı süt dişlerinin erkenden çıkma durumu olabilir, ya da ahırda hazır beslenen hayvanların süt dişinin geç düşüp ön kesicilerin geç gelmesi … Ama genel itibariyle kurban edilecek hayvanda yaş böyle anlaşılmaktadır.

Bir de kurbanı seçtikten sonra, seçtiğiniz kurbanı alabilmek için satıcıyla zorlu bir sınav sizi bekliyor olacaktır. Ellerini mengeneye sıkıştırmış gibi kenetleyeceksin ve mütemadiyen sallayacaksın ve de sünnet olan pazarlığı yerine getirmek için uğraşacaksın. Tatlı dil kullanacaksın, fakat emin bir şekilde konuşacaksın. İnsanlar toplanacak etrafınıza, istediğin rakamla satıcının söylediği rakama bakarak ortayı bulmaya, ortak bir rakam oluşturmaya çalışacaklar. Ve geleneğimiz mutlu bir şekilde devam edecek.

Kurbanlarınızı iyisinden seçiniz. Çünkü onlar sıratta sizin bineklerinizdir. (Deylemî) Kurban bayramınızın şimdiden mübarek olmasını temenni eder, ibadetlerinizin kabul olmasını Rabbimden niyaz ederim. Kesilen kurbanları ihtiyaç sahiplerine ulaştırarak hep beraber huzur içinde olmamızı dilerim. Selametle…